این مطلب را به دوست خود ارسال کنید

اطلاعات شما نزد پرشیا جی اف ایکس کاملا محفوظ می باشد

عکاسان بزرگ ایران: میرزا مهدی خان چهره نما

عکاسان بزرگ ایران: میرزا مهدی خان چهره نما
چکیده این مطلب : انتشار : 1399/02/23 0 نظر

 

میرزا مهدی خان چهره نما یکی از سرشناس ترین عکاسان اصفهان در دوره پهلوی اول بود که بعدها به سمت اولین رئیس اتحادیه عکاسان اصفهان نیز منصوب شد.

 

 

 

 

 

در این مقاله از مجموعه مقالات معرفی عکاسان بزرگ ایران در وب سایت پرشیا جی اف ایکس به معرفی میرزا مهدی خان چهره نما عکاس سرشناس اصفهانی خواهیم پرداخت.

بیوگرافی میرزا مهدی خان چهره نما

میرزا مهدی خان ملقب به چهره نما فرزند ملا محمد کاظم در سال 1270 شمسی در محله ی احمد آباد شهر اصفهان متولد شد. وی در خانواده ای نسبتاً متمول و بازرگان پا به جهان گذاشت و اکثر افراد خانواده اش دارای تحصیلات عالیه بودند. میرزا مهدی خان ابتدا به کسب تحصیلات مقدماتی در مکتب خانه پرداخت و مدتی نیز در مدرسه ی ستاره ی صبح تحصیل کرد. سپس برای فراگیری فن عکاسی راهی تهران شد و آنجا عکاسخانه ای دایر کرد.

Mirza-Mehdi-Khan-Chehreh-Nama-pgfx01

مطالعه این مقاله پیشنهاد میشود : بزرگان عکاسی ایران : استپان استپانیان

میرزا مهدی خان بعد از چند سال به اصفهان بازگشت و همانجا ماندگار شد و یکی از اولین عکاسخانه های اصفهان را دایر کرد. وی چند سال بعد به همراه عده ای دیگر از عکاسان اصفهان نخستین انجمن عکاسان اصفهان را راه اندازی کرد.

وی بعدها به همراه میرزا مهدی چهره نگار عکاسخانه ای در اهواز راه اندازی کرد و مدتی نیز آنجا به فعالیت پرداخت.

میرزا مهدی خان سرانجام در سال 1358 بر اثر بیماری سل در تهران درگذشت. پیکر او در تکیه لسان الارض اصفهان (تکیه شهدا) به خاک سپرده شده است.

 

آغاز فعالیت حرفه ای میرزا مهدی خان چهره نما

پدر میرزا مهدی خان او را در دوازده سالگی نزد حاج میرزا محمد نقاش فرستاد تا نزد او شاگردی کند و نقاشی بیاموزد. میرزا مهدی خان مقدمات نقاشی را نزد حاج میرزا محمد فرا گرفت. همچنین نزد رضا قلی خان اعتمادی نقاش نیز آموزش هایی دید. در همین دوره بود که پسر حاج میرزا محمد راهی تهران شد و پس از آموختن عکاسی به اصفهان بازگشت. همین امر باعث شد میرزا مهدی خان نیز شیفته عکاسی شود. او پس از تکمیل تحصیلات مقدماتی جهت تحصیل در رشته هنر راهی تهران شد. خانواده او که بسیار مذهبی بودند به شدت با تحصیل او در رشته هنر در تهران مخالفت ورزیدند.

میرزا مهدی خان طبق گفته خود پس از آمدن به تهران در یک عکاسخانه در خیابان علاءالدوله به یادگیری عکاسی می پردازد. سپس در 20 سالگی به همراه شخصی به نام حاج میرزا علی در خیابان لاله زار یک عکاسخانه دایر می کند. چند سال بعد برای شرکت در مراسم ازدواج برادرش مجدداً به اصفهان برمی گردد. حسین کازرونی او را به ماندن در اصفهان و دایر کردن عکاسخانه در همان شهر تشویق می کند. میرزا مهدی خان نیز تقاضای او را پذیرفته و در طبقه ی بالای ملک او در خیابان خوش اصفهان عکاسخانه ای دایر می کند.

 

دوران اوج شهرت میرزا مهدی خان چهره نما

عمده شهرت میرزا مهدی خان به دلیل رتوش ماهرانه ی عکس هایی بود که ثبت می کرد. او آنچنان شهرتی به هم زده بود که اگر در سایر شهرها نیز کار مهم و ویژه ای در زمینه ی عکاسی وجود داشت به او مراجعه می کردند. از میرزا مهدی خان چندصد نگاتیو شیشه ای و عکس به جا مانده که در رتوش آنها مهارت زیادی به کار رفته است.

میرزا مهدی خان در سال 1325 شمسی همراه با عده ای دیگر نخستین انجمن عکاسان اصفهان را تشکیل داد. این انجمن در منزل میرزا مهدی خان چهره نگار تأسیس شد و نقش مهمی در پیشرفت فن عکاسی در اصفهان ایفا کرد.

وی چند سال بعد با همکاری برادرش میرزا مصطفی و همکارش میرزا مهدی چهره نگار دو عکاسخانه مشارکتی در شهرضا و اهواز نیز تأسیس کرد و مدتی در آنجا نیز به فعالیت پرداخت.

تأثیر میرزا مهدی خان چهره نما بر هنر عکاسی

از مهم ترین تأثیرات میرزا مهدی خان چهره نما میتوان به تأسیس یکی از نخستین عکاسخانه های اصفهان و تشکیل انجمن عکاسان این شهر اشاره کرد. عمده شهرت وی در زمان خودش مدیون مهارتی بود که در قلم گیری یا رتوش عکس به خرج می داد. بدون شک آموزش هایی که در زمینه نقاشی دیده بود در این زمینه بی تأثیر نبوده است.

علاوه براین میرزا مهدی خان در دوره کشف حجاب عکس های متعددی از زنان بی حجاب به ثبت رسانده است. گمان می رود عقبه مذهبی وی در اعتماد زنان برای ثبت عکس های بی حجاب نزد وی بی تأثیر نبوده باشد.

 

عکس های شاخص میرزا مهدی خان چهره نما

Mirza-Mehdi-Khan-Chehreh-Nama-pgfx02

پرتره سه زن در دوره کشف حجاب در دوره پهلوی اول (حدود 1304 شمسی)

 

Mirza-Mehdi-Khan-Chehreh-Nama-pgfx03

گروه تعزیه گردان، دهه 1910 میلادی (حدود 1290 شمسی)

 

Mirza-Mehdi-Khan-Chehreh-Nama-pgfx07

پرتره نظامیان، دهه 1920 میلادی (حدود 1300 شمسی)

 

Mirza-Mehdi-Khan-Chehreh-Nama-pgfx06

پرتره گروهی، دهه 1920 میلادی (حدود 1290 شمسی)

 

منابع:

کتاب Liminalities of gender and sexuality in nineteenth-century Iranian photography : desirous bodies اثر Staci Gem Scheiwiller

کتاب Local Portraiture اثر Carmen Pérez González

British Library

تخت فولاد

http://takhtefoulad.ir/TakhteFoolad/Pages/Mashahir.aspx?ItemId=1422

 

 

انتشار مقاله با ذکر نام و لینک سایت پرشیا‌جی‌اف‌ایکس به‌طور مشخص، بلامانع است.

captcha Refresh

با عضویت در خبرنامه می توانید از جدیدترین مقالات، اخبار و محصولات سایت در ایمیل خود با خبر شوید...